Polityka

NOWOCZESNA POLITYKA ZAGRANICZNA OD 2019 ROKU

W ramach przygotowań do objęcia sterów Polski w 2019 r. przedstawiciele .Nowoczesnej – specjaliści w swoich dziedzinach – odbyli spotkanie, którego celem było stworzenie zarysu nowej, lepszej polityki zagranicznej, mającej na celu naprawienie zniszczeń spowodowanych przez nieodpowiedzialną politykę obecnego rządu, a także nadanie nowego kierunku działaniom Polski na arenie międzynarodowej.

Bezpieczeństwo i obronność

Antoni Wierzejski, analityk Centrum Stosunków Międzynarodowych, ujął problemy tego obszaru w kontekście dwóch wymiarów. Wewnętrzny to traktowanie przez PiS polityki zagranicznej jako elementu rozgrywki politycznej wewnątrz kraju, systematyczne osłabianie pozycji RP w UE, brak śmigłowców oraz pilna potrzeba reformy Systemu Kierowania i Dowodzenia Siłami Zbrojnymi (SKiD). Zewnętrzny to agresywna polityka Rosji destabilizująca Europę, Brexit, napięte stosunki transatlantyckie, nieprzewidywalna sytuacja w Korei Północnej zaniedbana konieczność wzmacniania flanki wschodniej NATO.

Izolacja Polski, wynikająca z retorycznego popierania polityki NATO-wskiej i unijnej w sprawach bezpieczeństwa, a faktycznego podejmowania przez PiS działań całkowicie z tą polityką sprzecznych, będzie się pogłębiać. Spodziewany jest brak jakichkolwiek merytorycznych inicjatyw obronnych ze strony rządu, a konflikt na linii Prezydent – MON będzie rósł.

.Nowoczesna proponuje ściślejszą współpracę w ramach Wspólnej Polityki Bezpieczeństwa i Obrony, podniesienie nakładów na obronę do wysokości 2 proc. PKB w całej UE (w Polsce do 2,3 proc.), przygotowanie społeczeństwa do współpracy z armią w chwilach zagrożenia m.in. poprzez wprowadzenie do szkół przedmiotu “krytyczne myślenie”, zwiększającego odporność młodego pokolenia na dezinformację i propagandę, i podwyższenia umiejętności w dziedzinach samoobrony, logistyki, strzelectwa, udzielania pierwszej pomocy, itp. Obrona terytorialna może stanowić ważne uzupełnienie Wojska Polskiego jako jednostka działająca w oparciu o jego procedury. Zrównoważone korzystanie z rodzimego przemysłu zbrojeniowego, a także z najlepszej technologii zagranicznej to kolejne filary obrony i wzmocnienie wschodniej flanki NATO.

Polityka uchodźcza i migracyjna

Według prof. Jerzego Lesińskiego z krakowskiego Uniwersytetu Rolniczego, specjalisty i praktyka w obszarze problematyki migracyjnej, obecna homogenizacja etniczna polskiego społeczeństwa, a także jego nadzwyczajna podatność na manipulacje strachem przed “obcymi”, to efekt sztucznej izolacji z czasów PRL. Obiektywna niezdolność systemowa Polski do przyjmowania uchodźców to fakt. Polska pozostaje dla większości imigrantów krajem tranzytowym. Po obecnym rządzie można spodziewać się co najwyżej kontynuacji i ugruntowywania tego stanu rzeczy, gdyż dla PiS strach przed “obcymi” jest konkretnym narzędziem wpływania na wyborców.

Nowoczesna proponuje rozwiązania długofalowe, czyli pracę nad systemem przyjmowania imigrantów w Polsce, jego rozbudowę i modernizację, z naciskiem na potencjalne korzyści gospodarcze wynikające z napłynięcia dodatkowej siły roboczej. Godna uwagi jest też propozycja Klausa Bachmanna dotycząca realnego podziału obowiązków między kraje członkowskie UE odnośnie do migracji, tj. na te, które dobrowolnie imigrantów przyjmują i te, które nie przyjmują, ale za to odpowiadają za zarządzanie centrami przejściowymi na Bliskim Wschodzie oraz otrzymują mniej subwencji ze wspólnej kasy, proporcjonalnie do poziomu napływu.

Polityka wschodnia

Jak zauważa Mariusz Sielski – specjalista w dziedzinie relacji Unii Europejskiej z Rosją i państwami poradzieckimi – polityka wschodnia nie jest już przedmiotem konsensusu instytucjonalno-partyjnego nawet wewnątrz samego obozu rządzącego –vide antyrosyjskość narodowców z Gazety Polskiej, oraz anty-ukraińskość ekipy Radia Maryja i MON. Nowoczesna może wyjść z impasu i paraliżu polityki wschodniej tylko poprzez powrót do profesjonalnej, apolitycznej dyplomacji. Konieczne będzie do tego ponowne podniesienie poprzeczki kwalifikacyjnej dla pracowników służby.

Mit “wielkiego rynku zbytu” w Rosji upadł już w 2007 roku. Imperium rosyjskie pozostaje zaś w „niekończącej się” agonii, co przemawiania do wyobraźni społeczeństwa, które bardzo identyfikuje się z taką wizją samych siebie. Rządy w Rosji nadal będą sprawowane żelazną ręką, gdyż wpisuje się to w charakterystykę imperium. PiS widzi we współpracy z Białorusią korytarz na kraje Unii Eurazjatyckiej i ten kierunek warto kontynuować.

Pole do współpracy na linii Rosja – UE bardzo zmniejszyło się po aneksji Krymu. Sielski wskazuje jednak realistyczne rozwiązanie, jakim jest powrót do „Wielkiej Emigracji” według Mickiewicza – rozdział rządu i społeczeństwa, polityki i gospodarki. Erasmus, targi gospodarcze dla rosyjskich producentów, udzielanie się w ramach współpracy UE z Unią Eurazjatycką – to są narzędzia,
z których .Nowoczesna może natychmiast skorzystać.

Polityka klimatyczno-energetyczna

Zdaniem sekretarza .Nowoczesnej ds. energii Jacka Somorowskiego, w całej Europie jest dziś widoczny społeczny trend poparcia dla modernizacji sektora energetyki, lecz wszędzie tak samo politycy nie dostrzegają tego potencjału. Polska w tej dziedzinie tkwi w XX wieku i nie ma znaczenia, że są dla Polski dostępne środki finansowe potrzebne do przeprowadzenia transformacji. Zmiany w energetyce jednak nadchodzą, więc opieranie się im jest tylko stratą czasu. .Nowoczesna może wpisać się bezbłędnie w globalną tendencję do polegania na energii odnawialnej, alternatywnych jej źródłach, na gotowości konsumenta do jego aktywizacji w produkcji energii i energetycznej samodzielności – samowystarczalności. Chcąc naprawić stan polskiej energetyki i dbałości o środowisko, Nowoczesna może wychodzić naprzeciw trendom i aktywnie uczestniczyć w debacie energetycznej, wspierać decentralizację i regionalną integrację rynków energetycznych oraz traktować rozwój w tej dziedzinie jako funkcję bezpieczeństwa energetycznego Polski, kładąc jednocześnie nacisk na to, jak istotnym narzędziem poprawy jakości życia obywateli jest czyste środowisko i odnawialne źródła energii.

Strefa Euro

Główny problem dotyczący strefy euro, przystąpienia do niej lub nie to – według sekretarza .Nowoczesnej ds. polityki zagranicznej dr Bartłomieja Nowaka – fakt, że aktualna strefa euro wciąż się integruje. Powstają nowe mechanizmy, jak Unia Bankowa, Europejski Mechanizm Stabilności, Unia Rynków Kapitałowych. Następny budżet unijny będzie już zawierał oddzielny plan dla strefy euro, co pogłębi marginalizację Polski. Polacy nie są zbyt przychylni pomysłowi przyjęcia euro, a wśród elit nie ma wspólnego stanowiska. Za rządów PiS sytuacja raczej nie ulegnie zmianie. Nie są oni co prawda stanowczo niechętni przystąpieniu do strefy, jednak warunki, jakie podają jako konieczne do przejścia na euro, są nierealistyczne, a więc nastawione na odsunięcie przedsięwzięcia w czasie.

.Nowoczesna wykorzysta czas do 2019 r. na przygotowanie „mapy drogowej” procesu przystąpienia Polski do euro, zgodnej z wynikami konsultacji ze środowiskami eksperckimi, przeprowadzi także kampanię informacyjną, uzmysławiającą społeczeństwu korzyści płynące z przyjęcia waluty euro.

Poparcie społeczne

Dagmara Chmielewska, działaczka polonijna i liderka Pulse of Europe Polska, zauważyła, że obecnie panuje tendencja do skupiania się wokół wyrazistych przekazów. Sekret sukcesu PiS polega jej zdaniem na tym, że oferuje swoim wyborcom jasne
i przejrzyste zasady, proste i łatwo przyswajalne treści, z którymi każdy może się identyfikować – patriotyzm, tradycja, duma narodowa, wiara. Istnieją jednak inne treści, równie przejrzyste i łatwo przyswajalne, takie jak otwartość, wolność, demokracja. Dagmara Chmielewska zaproponowała, by skorzystać z platformy kontaktu ze społeczeństwem, jakim jest ruch Pulse of Europe, trafiający do Polonii na całym świecie.

.Nowoczesna jest więc świadoma okoliczności i trendów oraz przygotowana do działania w kierunku odwrócenia zniszczeń. Optymalnym rozwiązaniem byłoby włączenie do współpracy innych partii o zbliżonych założeniach programowych. Czas pokaże, czy zechcą odłożyć na bok swoje partykularne interesy i dołączyć do .Nowoczesnej w „powrocie do normalności”.

Karolina Romańska


„Nasze Czasopismo” nr 11/2017
fot. pixaby.com