Prawo

JAKIE ZMIANY CZEKAJĄ PRZEDSIĘBIORCÓW

Rok 2018 przynosi wiele zmian i nowych uregulowań prawnych. Część z nich już obowiązuje, inne mają wejść w życie w ciągu roku. Znaczenie niektórych z nich jest ogromne i przedsiębiorcy muszą zwrócić na nie uwagę.

Tomasz Strojek

 

Przedsiębiorstwo w spadku

W obecnym stanie prawnym przedsiębiorstwo jest nierozerwalnie związane z osobą zmarłego przedsiębiorcy. Rząd proponuje nowe rozwiązania, których wprowadzenie ma ułatwić dalsze funkcjonowanie firmy po śmierci przedsiębiorcy. Projekt z 14 lipca 2017 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej wprowadza nieznaną dotychczas w Polsce konstrukcję prawną – przedsiębiorstwa w spadku. Należy przez nie rozumieć przedsiębiorstwo należące do zmarłego przedsiębiorcy, istniejące od chwili śmierci przedsiębiorcy do dnia wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego. Zarządca sukcesyjny będzie mógł wykonywać prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przedsiębiorcy w sprawach wynikających z prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku.

Terminy przedawnienia

Kolejna istotna zmiana dla przedsiębiorców, występujących w obrocie gospodarczym jako wierzyciele, dotyczy terminów przedawnienia. Ministerstwo Sprawiedliwości ogłosiło projekt ustawy z 31 maja 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks cywilny, Kodeks postępowania cywilnego oraz ustawy o prawach konsumenta. Przewiduje on skrócenie, z 10 do 6 lat, terminu przedawnienia roszczeń stwierdzonych tytułem wykonawczym lub ugodą sądową. Ustawa wprowadza również zakaz dochodzenia roszczeń przedawnionych. Dzisiaj, uchylić się od spłaty, dłużnik musi w toku postępowania sądowego zgłosić zarzut przedawnienia, w przeciwnym razie mimo przedawnienia sąd wyda orzeczenie. Po nowelizacji nie będzie to już konieczne, przedawnienie będzie uwzględniane z urzędu.

RODO

Największe zmiany wynikają z przepisów dotyczących ochrony danych osobowych i cyberbezpieczeństwa. 25 maja 2018 r. wchodzi w życie tzw. RODO. Dotyczyć będzie każdego przedsiębiorstwa – niezależnie od wielkości – które zatrudnia lub oferuje produkty bądź usługi dla obywateli Unii Europejskiej. Nowa regulacja nakłada na przedsiębiorców i instytucje wiele nowych obowiązków, w tym wymóg właściwego zabezpieczenia przechowywanych danych osobowych i wdrożenie nowych procedur zarządzania danymi pracowniczymi, zmiany w polityce informacyjnej oraz zapewnienie nowych praw użytkownikom, w tym w szczególności prawa do zapomnienia. Za nieprzestrzeganie obowiązków wynikających z RODO mają grozić kary finansowe sięgające aż do 4 proc. całkowitego rocznego światowego obrotu przedsiębiorstwa z poprzedniego roku obrotowego. Dodatkowo osoby fizyczne będą mogły wystąpić do sądu z roszczeniem odszkodowawczym przeciwko firmie za nieprzestrzeganie nowych przepisów.

Sygnaliści

Rewolucyjne wręcz zmiany wynikają z zaprezentowanego 23 października 2017 r. projektu ustawy o jawności życia publicznego, która ma wejść w życie na początku 2018 r. Za nieprzestrzeganie przepisów ma grozić kara w wysokości do 10 mln zł, nałożona przez prezesa Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Nowa regulacja dotyczyć będzie co najmniej średnich przedsiębiorstw, w rozumieniu przepisów ustawy o swobodzie działalności gospodarczej i nakłada między innymi obowiązek opracowania i wdrożenia kodeksu etycznego przedsiębiorcy jako deklaracji odrzucającej korupcję w firmie. Kodeks ten będzie musiał być podpisany przez każdego kontrahenta, pracownika i współpracownika firmy.

Ustawa nakłada również obowiązek opracowania wewnętrznej procedury informowania władz firmy o propozycjach korupcyjnych, otrzymywaniu prezentów i innych korzyści przez pracowników, zaznajomienia pracowników z zasadami odpowiedzialności karnej za popełnienie określonych w projekcie ustawy przestępstw.

Przewidziano też brak możliwości rozwiązania umowy (o pracę lub cywilnoprawnej) z sygnalistą, tj. osobą zgłaszającą istotne informacje o działaniach korupcyjnych w firmie. Jeżeli sygnalista zostanie zwolniony, pracodawca będzie miał obowiązek wypłacić mu równowartość wynagrodzenia za dwa lata pracy.


„Nasze Czasopismo” nr 02/2018